Sarawak Sebelum Pentadbiran Brooke

Pengenalan

Sarawak merupakan negeri terbesar di Malaysia, terletak di bahagian barat laut Pulau Borneo. Sebelum kedatangan James Brooke, Sarawak berada di bawah kekuasaan Kesultanan Brunei.

Sarawak di bawah Brunei

• Sarawak merupakan jajahan Kesultanan Brunei
• Ditadbir oleh gabenor yang dilantik oleh Sultan Brunei
• Brunei menguasai perdagangan dan mengutip cukai
• Rakyat tempatan kurang puas hati dengan pentadbiran Brunei

Masyarakat Tempatan

Kaum	Ciri-ciri
Iban	Kaum terbesar; tinggal di rumah panjang; petani dan nelayan; pahlawan yang berani
Bidayuh	Tinggal di kawasan tanah tinggi; petani; terkenal dengan seni anyaman
Melanau	Tinggal di pesisir; nelayan dan pembuat sagu; mahir bina rumah tinggi
Orang Ulu	Kayan, Kenyah, Kelabit dan lain-lain; tinggal di pedalaman; petani dan pemburu
Melayu Sarawak	Tinggal di pesisir dan muara sungai; pedagang dan nelayan

Budaya Rumah Panjang

• Rumah panjang merupakan kediaman komunal yang unik di Borneo
• Satu rumah panjang boleh menempatkan 20-100 keluarga
• Struktur dibina dari kayu belian di atas tiang
• Mempunyai ruai (ruang terbuka) untuk aktiviti bersama
• Simbol perpaduan dan kerjasama masyarakat

Ekonomi Tradisional

• Pertanian pindah – penanaman padi bukit
• Pemungutan sagu – sumber makanan utama Melanau
• Perdagangan – sarang burung, kapur barus, rotan, getah perca
• Perikanan – sumber protein utama

💡 Nota Penting: Rumah panjang bukan sekadar tempat tinggal – ia merupakan simbol perpaduan masyarakat Borneo. Dalam satu rumah panjang, seluruh komuniti hidup bersama, berkongsi ruang, dan saling membantu.