Struktur Pentadbiran Kerajaan Alam Melayu
Nota ⏱ 9 min 📊 Sederhana
Pengenalan
Kerajaan-kerajaan di Alam Melayu mempunyai sistem pentadbiran yang tersusun dengan pembahagian tugas yang jelas antara pembesar.
Pembesar Empat Lipatan (Orang Besar Empat)
| Jawatan | Peranan |
|---|---|
| Bendahara | Perdana menteri – ketua pentadbir, menggantikan raja jika ketiadaan; mengurus hal ehwal dalam negeri |
| Temenggung | Ketua keselamatan – menjaga keamanan, menghukum pesalah, mengawal pasaran |
| Laksamana | Ketua angkatan laut – mempertahankan kerajaan, melancarkan serangan, mengawal perairan |
| Penghulu Bendahari | Ketua perbendaharaan – mengurus kewangan, cukai, dan hasil kerajaan |
Pembesar Lapan dan Enam Belas
- Pembesar Lapan – membantu Pembesar Empat dalam pentadbiran
- Pembesar Enam Belas – mentadbir daerah-daerah di bawah kerajaan
- Sistem ini mewujudkan pentadbiran yang berhierarki dan teratur
Pentadbiran Pelabuhan
Peranan Syahbandar
- Mengurus hal ehwal pedagang asing
- Menentukan tempat berlabuh kapal
- Mengutip cukai dan duti perdagangan
- Menyelesaikan pertikaian antara pedagang
- Di Melaka, terdapat empat orang syahbandar untuk menguruskan pedagang dari kawasan berbeza
Sistem Pengutipan Cukai
| Jenis Cukai | Penjelasan |
|---|---|
| Cukai perdagangan | Dikenakan ke atas barangan yang masuk dan keluar pelabuhan |
| Ufti | Cukai tanah atau hasil bumi yang perlu dibayar oleh rakyat |
| Cukai kerah | Khidmat kerja untuk raja tanpa bayaran |
💡 Nota Penting: Sistem pentadbiran kerajaan Alam Melayu sudah sangat tersusun dan profesional. Pembahagian tugas antara pembesar menunjukkan bahawa masyarakat Melayu telah mempunyai sistem birokrasi yang maju.