Pentadbiran Barat di Sarawak dan Sabah
Nota ⏱ 12 min 📊 Sederhana
Pentadbiran di Sarawak (Brooke)
- Paternalistik (Bapa): Memerintah seperti bapa menjaga anak.
- Melibatkan pembesar tempatan dalam pentadbiran (Datu Patinggi, Datu Bandar).
- Menubuhkan Majlis Tertinggi dan Majlis Negeri.
- Bahagian pentadbiran dipecahkan kepada 5 bahagian (Divisions).
- Dasar berhati-hati terhadap kemasukan pelabur luar untuk melindungi penduduk peribumi.
Pentadbiran di Sabah (SBUB)
- Birokrasi Barat: Pentadbiran lebih formal dan berorientasikan keuntungan.
- Ketua Anak Negeri (Orang Kaya-Kaya – OKK) dilantik membantu pentadbiran.
- Bahagian pentadbiran dipecahkan kepada Residensi dan Daerah.
- Undang-undang Barat diperkenalkan, tetapi Mahkamah Anak Negeri dikekalkan untuk kes adat.
- Menggalakkan kemasukan pelabur luar (ladang tembakau, getah).
Perbandingan
| Aspek | Sarawak (Brooke) | Sabah (SBUB) |
|---|---|---|
| Sifat | Keluarga (Paternalistik) | Syarikat (Komersial) |
| Pembesar Tempatan | Diberi peranan penting | Diberi peranan, tapi kuasa terhad |
| Ekonomi | Melindungi peribumi | Mengeksploitasi untuk untung |
💡 Nota Penting: Walaupun kedua-duanya di bawah pengaruh British, pentadbiran Brooke lebih melindungi peribumi daripada eksploitasi berbanding SBUB yang mementingkan keuntungan syarikat.