Peluasan Kuasa British di Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang
Nota ⏱ 12 min 📊 Sederhana
Perak
- Masalah: Perang Larut (Ghee Hin vs Hai San) dan Perebutan Takhta Diraja (Raja Abdullah vs Raja Ismail).
- Penyelesaian: British menggunakan peluang ini untuk mendesak Raja Abdullah menandatangani Perjanjian Pangkor 1874.
- Kesan: J.W.W. Birch dilantik sebagai Residen British pertama di Perak.
Selangor
- Masalah: Perang Klang (Raja Mahadi vs Raja Abdullah) dan lanun menyerang kapal British.
- Penyelesaian: British mendesak Sultan Abdul Samad menerima perlindungan.
- Kesan: J.G. Davidson dilantik sebagai Residen British pertama di Selangor.
Negeri Sembilan
- Masalah: Perebutan kuasa mengutip cukai sungai Linggi dan kekacauan di Sungai Ujong.
- Penyelesaian: British menyokong Dato’ Kelana menentang Dato’ Bandar.
- Kesan: P.J. Murray dilantik sebagai Residen British di Sungai Ujong. British kemudian menyatukan semua luak membentuk Negeri Sembilan.
Pahang
- Masalah: Pertikaian saudara (Bendahara Wan Ahmad) dan kehilangan hak awam British (kes Goh Hui).
- Penyelesaian: J.P. Rodgers mendesak Sultan Ahmad menerima Residen.
- Kesan: J.P. Rodgers dilantik sebagai Residen British pertama di Pahang pada 1888.
Sistem Residen
Semua negeri ini dipaksa menerima Sistem Residen:
- Residen menasihati Sultan dalam semua hal pentadbiran kecuali agama Islam dan adat istiadat Melayu.
- Nasihat Residen mesti dipatuhi.
💡 Nota Penting: Perjanjian Pangkor 1874 merupakan titik permulaan Sistem Residen di Tanah Melayu, mengubah peranan Sultan daripada pemerintah mutlak kepada ketua simbolik sahaja dalam pentadbiran.